...حالا چرا ؟

شمار قابل توجهی از روحانیون و مراجع، 220 نماینده مجلس و شمار زیادی از شخصیت های دانشگاهی و نخبگان فرهنگی اخیرا در نامه ای که به روسای قوا نوشتند، ضمن ابراز نگرانی از تخریب بافت قدیمی اطراف حرم حضرت رضا (ع) خواستار حفظ باقی مانده این بافت و احیاء بخش های تخریبی شدند.

تهیه و امضا و ارسال این نامه در نوع خود قابل تحسین و همنوایی رجال دین و سیاست و علم در این مورد خاص بسیار جالب توجه است، اما به نظر می رسد نگارش این نامه با سالها تاخیر صورت گرفته و این یعنی آن که بسیاری از فرصت ها از دست رفته است.

طرح تخریب بافت سنتی و ساخت و سازهای جدید در اطراف حرم از حدود بیست سال پیش آغاز شد و در جریان تخریب این بافت، چه بسیار مساجد و حسینیه ها و کاروانسراها و کوچه ها و منازل و گرمابه ها و ... با بولدوزر تخریب شد و جالب این که بجز از مردم ساکن در این بافت که گاه به خاطر احساس جفایی که در حق شان رفته، گله و شکایتی به گوش می رسید، دیگر صدایی از کسی بلند نشد و یا اگر شد شنیده نشد. من خود بارها در کلاس تاریخ هنراسلامی، به این موضوع انتقاد کردم؛ بارها گفتم که تخریب بناهای چندصد ساله و یا از بین بردن نام هایی با همین قدمت (نام های کوچه ها و...) چه توجیهی دارد؟

یک روز در سه راه خیام دیدم بنری تبلیغاتی زده اند برای فلان هتل که "هتل فلان مشرف بر حرم مطهر". آن روز در کلاس گفتم " مشرف بر حرم مطهر یعنی فحش، یعنی ناسزا، یعنی اسائه ادب به آرامگاه آن امام غریب" اما مگر این گلایه ها به جایی می رسید. بزرگوارانی که طرح مضرّ و غیرقابل توجیه زیرگذر دور حرم را به راه انداختند، اکنون به ویرانی بافت اطراف حرم رو آورده بودند، بولدوزرها تخریب می کردند و به جای خرابه ها آهن در زمین می کاشتند و هتل و رستوران و مغازه و این جور چیزها علم می کردند و کسی نبود بگوید آخر چرا این قدر نزدیک به حرم؟ خوب بروید دوکیلومتر آن طرف تر این کار را بکنید. به هرحال شد آنچه نمی بایست می شد و امروز واقعا معلوم نیست که بتوان کاری مفید انجام داد؛ من واقعا نمی دانم ساختمانی را که با خاک یکسان شده و به جای آن هتلی چندین طبقه سربرآورده دیگر چگونه می توان احیا کرد؟!

متاسفانه درچند دهه اخیر اتفاقاتی در اطراف حرم رضوی افتاده که در متن نامه مذکور بخوبی به تبعات منفی اجتماعی، مذهبی و فرهنگی آن اشاره شده است. ای کاش این بار این نامه گوش شنوایی پیدا کند و ای کاش واقعا بتوان کاری کرد هرچند بسیار بعید و تقریبا ناممکن است که بتوان به گذشته برگشت.نامه روحانیون عظام و اهل علم و سیاست را باید به فال نیک گرفت اما این سوال مدام ذهن مرا به خود مشغول کرده که آیا این نوشداروی بعد از مرگ سهراب نیست؟ ولی بازهم امیدوارم حتی المقدور کاری انجام شود و دامنه خرابی و ایجاد بی هویتی بیش از این گسترش پیدا نکند.